ZAPYTANIA W DOSTĘPIE DO INFORMACJI PUBLICZNEJ: SENAT RP - POLONIA CAMP 2025
Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SAB/WA 892/25

Skarga na bezczynność z dnia 15.09.2025

Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SAB/WA 892/25

​

W trybie art. 3 S 2 pkt 8 w zw. z art. 50 S 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: „PPSA”) we własnym imieniu zaskarżam bezczynność Szefa Kancelarii Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w
przedmiocie udostępnienia informacji.

Wskutek bezczynności organu zarzucam naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich iP litycznych (dalej jako: „MPPOIP”) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodn go wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania w zelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukie , w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 k ietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania inform cji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostęp ieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (dalej jako: „UDIP”) w zakresie, w jakim przepis ten sta owi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub po talu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu te minu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo
terminie.

Wobec powyższego wnoszę o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,

2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni
od uprawomocnienia się wyroku,

3) zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

UZASADNIENIE
W dniu 29 lipca 2025 r. złożyłem za pośrednictwem poczty elektronicznej: wniosek o udostępnienie
informacji o następującej treści:
"Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr
112, poz. 1198 z późn. zm.), zwracam się z wnioskiem o udostępnienie informacji w następującym zakresie:

1. Liczba ofert złożonych w konkursie Senat— Polonia 2025, w ramach zapisu konkursowego S 2 pkt 9 ogłoszenia konkursowego, który brzmi: W przypadku zadania zgodnego z priorytetem określonym w uchwale nr 17 Prezydium Senatu z dnia 14 listopada 2024 r. w sprawie określenia priorytetów zlecania realizacji zadań publicznych w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą w roku 2025, maksymalną kwotą wnioskowanej dotacji jest wysokość środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie zadań w ramach danego kierunku działań, określona w ogłoszeniu Marszałka Senatu o konkursie.” , oraz informacje o potencjalnych oferentach (nazwa Operatora).

2. Udostępnienie wniosku ofertowego złożonego przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”, wraz ze wszystkimi dostępnymi załącznikami (w szczególności: opis zadania, harmonogram, kosztorys, rekomendacje, listy intencyjne itp.).

3. Informację o dacie i sposobie złożenia powyższej oferty przez Stowarzyszenie„ Wspólnota Polska” (np. przez generator ofert, datę wpływu do kancelarii Senatu, itp.). ”
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazałem pliki komputerowe w formie elektronicznej.
W dniu 8 sierpnia 2025 r. otrzymałem odpowiedź od organu, w której organ wyraził stanowisko, że przedmiotem punktu drugiego złożonego przeze mnie wniosku nie jest informacja podlegająca udostępnieniu.
Do dnia złożenia niniejszej skargi nie została mi udostępniona informacja będąca przedmiotem punktu drugiego wniosku.

​

II.

Pragnę wskazać, że przedmiotem złożonego przeze mnie wniosku jest informacja podlegająca udostępnieniu.
Artykuł 61 ust. 1 Konstytucji RP stanowi normatywną podstawę prawa do informacji. Stanowi on o tym, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Informacje, o których udostępnienie się zwróciłem, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności organów władzy publicznej.
Bezspornym pozostaje fakt, że Senat, będący organ władzy ustawodawczej, a przez to organem władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Nie budzi także wątpliwości, że przeprowadzenie konkursu ofert i wyłonienie w jego wyniku beneficjenta programu „SenatPolonia 2025” należy do sfery działalności tej władzy publicznej, uregulowanej w art. 4d ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (zwanej dalej „u.d.p.p.w.”).

W myśl tej ustawy zadaniem Senatu RP jest opieka nad Polonią i Polakami za granicą. Opiekę tę Senat realizuje w szczególności poprzez współpracę z organizacjami pozarządowymi, w ramach której zlecana jest im realizacja zadań publicznych finansowanych z budżetu państwa. Zlecanie realizacji zadań publicznych może mieć formę powierzania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji, lub wspierania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji. Reasumując, w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą, zadaniem Senatu RP jest zlecanie organizacjom pozarządowym wykonywanie zadań publicznych wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji. 
Przyszłego beneficjenta dotacji wyłania się w drodze konkursu ofert. Zadaniem Senatu jest więc również zorganizowanie i przeprowadzenie konkursu, na co składa się także ocena pod kątem formalnym i merytorycznym wystosowanych ofert oraz wyłonienie zwycięskiej oferty (lub ofert).

W istocie więc ustawodawca powierzył Senatowi dwa zadania — opiekę nad Polonią i Polakami za granicą oraz przeprowadzenie konkursu ofert na realizację zadania publicznego w zakresie tej opieki i wyłonienie przyszłych beneficjentów dotacji ze środków publicznych związanych z realizacją tych zadań.

Urzeczywistniająca zasadę demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, kontrola społeczna działalności organu władzy publicznej - Senatu - musi obejmować więc oprócz samej realizacji zadania opieki nad Polonią i Polakami za granicą, także proces zlecenia w granicach tej opieki zadań publicznych organizacjom pozarządowym, na który składa się przeprowadzanie konkursu ofert i ocenę ofert wystosowanych w tym konkursie. W przypadku tego ostatniego etapu kontrola społeczna nie może ograniczać się tylko do badania zgodności działania Sentu z ustanowioną procedurą, ale także obejmować kwestię oceny merytorycznej wystosowanych w konkursie ofert.

Społeczna kontrola procedury wyłonienia zwycięskiej oferty jest w praktyce niemożliwa gdy udostępnione publicznie zostaje tylko finalne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Nie sposób nie zauważyć, że dokument w oparciu o który podjęto takie rozstrzygnięcie, jest z tym rozstrzygnięciem immanentnie związany,
stąd też i on także powinien być udostępniany publicznie. Informacje zawarte w ofercie stanowią przedmiot weryfikacji, czy wnioskodawca spełnia zakładane przez regulamin wymogi bycia beneficjentem programu. Jest to wszak jedyny dokument, który pozwala na taką weryfikację. Stąd należy uznać, że treść wniosku
bezpośrednio przekłada się na rozstrzygnięcie organu w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia oferty. Z drugiej zaś strony rozstrzygnięcie w przedmiocie przyjęcia bądź odrzucenia oferty jest bezpośrednio umotywowane treścią wniosku. Jeżeli Senat wyłania w konkursie zwycięską ofertę, to niewystarczające jest dla oceny procedury takiego wyłonienia samo rozstrzygnięcie Senatu, jeżeli nie możnago analizować przez pryzmat treści zwycięskiej oferty. Stąd też jedyną miarą oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w tej kwestii jest treść samej oferty.
Podsumowując,już sam proces analizy i oceny złożonych ofert jest zadaniem publicznym Senatu, stąd też, podobnie jak inne zadania publiczne, powinien on podlegać społecznej kontroli dorgą dostępu do informacji publicznej. Przez jawność tego procesu należy rozumieć także jawność treści ofert wyłonionych w konkursie, jako że tylko treści tych ofert mogą stanowić punkt odniesienia oceny prawidłowości przeprowadzania tego procesu przez Senat. Charakter informacji publicznej powinny mieć wszelkie dokumenty dotyczące uzasadnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie dokonanego przez organ wyboru.

Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, także tych nie wytworzonych przez organy administracji publicznej, ale podmioty prywatne, odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Charakter taki mają niewątpliwie dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem umów, a więc oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych i zakwalifikowane jako podlegające uwzględnieniu w procedurze wyboru kontrahenta dla podmiotu publicznego. Niewątpliwie w ofercie przedstawiane są dane oferenta, które decydują o wyborze oferty jako najkorzystniejszej, które należą do sfery informacji publicznej i pozwalają ocenić, dlaczego dysponent środków publicznych zdecydował się
wybrać właśnie tę, a nie inną ofertę. W tym miejscu należy wskazać, iż pojęcia informacji publicznej nie można utożsamiać wyłącznie z dokumentami urzędowymi, gdyż kluczowe znaczenie ma tutaj fakt, czy dany dokument zawiera informację publiczną. Bezsprzecznie oferta złożona w konkursie na realizację zadania publicznego nie jest dokumentem wytworzonym przez organ administracji, jednak z uwagi na to że jej treść odnosi się do sposobu wykonania zadania publicznego finansowanego ze środków publicznych, a ponadto została złożona w konkursie, którego wynik decyduje o powierzeniu wykonania tego zadania organizacjom pozarządowym, z wykorzystaniem środków publicznych, tym samym zawiera ona informacje o sprawach publicznych i podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej.

Jak wskazuje NSA w wyroku z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. III OSK 7186/21 "W sprawie oczywistym jest, że dla oceny prawidłowości przeprowadzenia konkursu, w tym przede wszystkim czy dokumentacja beneficjenta była skonstruowana i oceniona zgodnie z zasadami wyznaczonymi w ramach konkursu i przepisach (...) jest równiež ocena dokumentacji złożonej przez Fundację (...). Wskazać bowiem należy, że dokumenty złożone w toku postępowania prowadzonego przed publicznym podmiotem stanowią część dokumentacji zawartej w aktach takiego postępowania, a zatem stajq się częściq zebranego materiału dowodowego danej sprawy. Taki materiał dowodowy stanowi więc informację o "sprawie publicznej”, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p”.

W pełni należy zgodzić się z tezą zawartą w wyroku WSA w Kielcach z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. II SAB/Ke 117/24 "Reasumując Sąd stoi na stanowisku, że wszelkie informacje zawarte w ofercie złożonej w otwartym konkursie ofert, słužqce pozyskaniu przez wnioskodawcę wiedzy o sposobie wykonania przez organ administracji rozpatrujący oferty, obowiązków nałożonych na niego w art. 15 ust. 1 ustawy o wolontariacie, a w konsekwencji o sposobie dysponowania majątkiem publicznym, stanowiq informację publiczną, o jakiej mowa w art. 61 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d oraz pkt 5 lit. a i g) ustawy, a tym samym podlegają udostępnieniu"

Idąc za wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2024 r., sygn. II SAB/Bd 25/24 "Wświetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że wszelkie dokumenty związane z przeprowadzoną procedurą konkursową, wytworzone w trakcie tej procedury i z nią związane, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 pkt
1 u.d.i.p., podlegającą udostępnieniu na zasadach opisanych w tej ustawie” (II SAB/Bd 25/24).

Za nietrafione należy uznać oparcie się przez organ w swojej argumentacji na orzecznictwie sądów administracyjnych, które zapadło w zupełnie odmiennych okolicznościach, tj. w przedmiocie konkursu na realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej.
Niemniej warto przy tym wskazać, że nawet na tle konkursów ofert na wykonywanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej pojawiają się rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 listopada 2023 r.; sygn. akt II SAB/Bd 107/23, WSA w Krakowie z 26 kwietnia 2024 r.; sygn. akt II SAB/Kr 74/24).
O daleko idących odmiennościach obu konkursów świdaczyć powinna chociażby treść art. 3 ust. 5 u.d.p.p.w. który wyłącza zastosowanie przepisów rodziału 2 działu II do zlecania realizacji zadań w zakresie opieki nad Polonią i Polakami za granicą finansowanych ze środków budżetu państwa w części, której dysponentem jest Szef Kancelarii Senatu.

Wyłącznie to ma daleko idące skutki, chociażby ze względu na pozbawienie jednostki możliwości żądania uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu (art. 15 ust. 2i u.d.p.p.w). Jak wskazuje NSA w cytowanym przez organ wyroku "Podkreślenia zaśwymaga wskazanie, że w przypadku ofert składanych w otwartym konkursie ofert przeprowadzanym w trybie art. 13 i n.u.d.p.p. w. przytaczanemu argumentowi co do niezbędności pozyskania tego dokumentu w trybie u. d.i.p. dla zapewnienia
możliwości sui generis społecznej weryfikacji prawidłowości wyników określonego konkursu (w istocie prawidłowości wyboru określonej oferty) nie można przypisać waloru argumentu niepodważalnego. Zauważyć bowiem należy, že zgodnie z art. 15 ust. 2i u.d.p.p.w. każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty. Zakres podmiotowy uprawnienia do żądania uzasadnienia obejmuje "każdego”. Tym samym stosowne żądanie może zatem złożyć nie tylko uczestnik procedury konkursowej, który takie uzasadnienie powinien otrzymać wraz z informacją o podjętej przez organ czynności, ale przede wszystkim każdy inny podmiot, który nie by/ uczestnikiem procedury konkursowej, ale który to z takich czy innych względów jest zainteresowany motywami dokonanego wyboru lub motywami odrzucenia konkretnej ofert)/'.

Skoro więc na mocy art. 3 ust. 5 u.d.p.p.w. w przypadku konkursu przeprowadzonego przez Senat, jednostka pozbawiona zostaje uprawnienia żądania uzasadnienia wyboru/odrzucenia oferty, jakie przysługuje jej w innych konkursach na mocy tego przepisu, tym większa staje się ranga prawa do informacji publicznej — w istocie okazuje się ono jedynym sposobem weryfikacji prawidłowości procedury wyboru/odrzucenia ofert.

​

Tym bardziej więc niezasadne wydaje się pozbawianie jednostki tego uprawnienia, a tym samym uczynienie procesu wyłaniania zwycięskich ofert nieweryfikowalnym.
Wreszcie, nie sposób założyć, że intencją ustawodawcy było wyłączenie możliwości udostępniania wniosków składanych w konkursach ofert odbywających się w oparciu o przepisy u.d.p.p.w.
Taka intencja przyświecała na gruncie ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021—2027, a wyrażona została w art. 48, zgodnie z którym dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu przez właściwą instytucję w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skoro więc racjonalny ustawodawca wyraźnie wskazuje w ustawach przypadki, w których organy zwolnione są z obowiązku udostępnienia informacji przedstawianych przez wnioskodawców, to rozumując a contrario, gdy ten sam ustawodawca na gruncie innych ustaw milczy w tym przedmiocie, nie stawia on tym samym przeszkód do udostępniania takich informacji, zgodnie z obowiązkiem ciążącym na organach na podstawie UDIP.
W związku z powyższym, przedmiotem złożonego przeze mnie wniosku było udostępnienie informacji podlegającej udostępnieniu. Z powodu nieudostępnienia tych informacji zgodnie z wnioskiem, organ pozostaje w bezczynności, co sprawia, że niniejsza skarga jest zasadna i konieczna.

​

​

​

​

​